UEFA Finansal Fair Play Uygulaması | Fenerbahçe İncelemesi

3.2.1.BAŞABAŞ DENKLİĞİ

Mali fair play kriterleri kulüplerin bir sezonda zarar edebilecekleri maksimum tutarı belirlemiştir. Bu sınır sezon başına normal şartlarda ortalama 1.6 milyon € civarındadır. Oysa kulüp 2012 yılından sonra artan miktarda zarar etmeye başlamış ve zarar rakamı 2015 yılında 181.7 milyon TL ile zirve noktaya ulaşmıştır. 

Fenerbahçe’nin son dört sezonluk mali fair play kriterleri uyumuna bakıldığında sadece birinci izleme döneminde başabaş fazlası vererek kriteri sağladığı görülmektedir.

Tablo 23: Fenerbahçe Kulübünün Dönemler İtibariyle Başa baş Denkliği

TCMB kur €/TL (31.05)

2,92

2,85

2,45

2,28

İnceleme Dönemi

2014-2015

2013-2014

2012-2013

2011-2012

Dönem Net Karı / Zararı (TL)

-181.718.450

-123.619.340

-10.633.926

11.698.070

Dönem Net Karı / Zararı (€)

-62.232.346

-43.375.207

-4.340.378

5.130.732

Sermaye Artırımı

0

0

0

0

Başabaş Açığı / Fazlası (€)

-42.584.853

790.354

   
 

      Kaynak: Kulübün www.kap.gov.tr adresinde yayımlanmış finansal tablolarında derlenmiştir.

Ancak bir izleme döneminde izin verilen maksimum zarar miktarı 5 milyon € iken, ikinci izleme döneminde 42.5 milyon € başabaş açığı vererek kabul edilebilir sapmanın hayli dışına çıkmıştır. Aradaki farkın sermaye artırımı ve /veya bağış yoluyla kapatılması halinde maksimum kabul edilebilir zarar ilk ikinci izleme dönemi için 30 milyon €’dur. Tabloda görüldüğü üzere sermaye katkısı olmamasına rağmen bu sapma sınırı da aşılmıştır.

3.2.2.GÖSTERGELER

a. İşletmenin Devamlılığı

Kulübün yayımlanmış bağımsız denetim raporlarından edinilen bilgilere göre, şirket 2012 yılında şartlı, takip eden yıllarda ise olumlu denetçi görüşü almıştır. Bununla birlikte denetim raporunda yüksek borç yükünden dolayı şirketin devamlılığının sağlanmasında ciddi şüphe bulunduğu ifade edilmiş, bu durumun TTK’ca borca batıklık olarak kabul edildiği değerlendirilmiştir.

 

 

Tablo 24: Kulübün Bağımsız Denetim Raporlarında Yer Alan Denetçi Görüşleri

İşletmenin Devamlılığı

2014-2015

2013-2014

2012-2013

2011-2012

Denetçi  Görüşü

Olumlu

Olumlu

Olumlu

Şartlı

İşletmenin sürekliliği

Ciddi şüphe

Ciddi şüphe

Ciddi şüphe

 

TTK

Borca batık

Borca batık

Borca batık

 
 

                Kaynak: Kulübün www.kap.gov.tr adresinde yayımlanmış  finansal tablolarında derlenmiştir.

 

b.Negatif Öz sermaye : FFP şirket öz sermayesinin sürekli pozitif olmasını ister. Şirketlerin birikmiş zarar tutarlar, sermaye tutarını aşarsa öz sermaye eksiye düşmektedir.

Tablo 25: Yıllar İtibariyle Öz sermaye – Sermaye Görünümü

 

2014-2015

2013-2014

2012-2013

2011-2012

Öz sermaye

-422.298.704

-240.531.966

106.113.559

122.278.373

Sermaye

25.000.000

25.000.000

25.000.000

25.000.000

 

             Kaynak: Kulübün www.kap.gov.tr adresinde yayımlanmış finansal tablolarında derlenmiştir.

Tabloda görüldüğü gibi kulübün öz sermayesi 2013 ve 2013 yıllarında pozitif iken 2014 yılından itibaren negatife dönmüştür. 2014 yılında şirketin birikmiş geçmiş yıl zarları sermayesinden 240 milyon TL fazladır.

a.     Kamu İdarelerine, Çalışanlara ve Diğer Kulüplere Vadesi Geçmiş Borcun Olmaması

 

Tablo 26: Fenerbahçe Kulübünün Yıllar İtibariyle Kısa Vadeli Borçları

Kısa Vadeli Borçlar

2014-2015

2013-2014

2012-2013

2011-2012

Kamu İdarelerine Borç

52.762.034

24.260.284

15.139.153

10.658.056

Çalışanlara Borç

40.302.753

19.376.576

190.951

673.782

Diğer Futbol Kulüplerine Borç

29.314.128

69.373.453

53.054.232

1.234.480

 

Kaynak: Kulübün www.kap.gov.tr adresinde yayımlanmış finansal tablolarında derlenmiştir.

 

Şirket bilançolarında kısa vadeli borç kalemlerinde hem vergi ve SGK, hem ücret hem de diğer kulüplere borçlar bulunmaktadır. Ancak bu borçların vadesi geçmiş kısımları bulunup bulunmadığı finansal tablo dip notlarından anlaşılamadığı için kriter uyumu açısından yorum yapılamamıştır.

3. EK GÖSTERGELER

Mali fair play kriterleri göstergeler başlığı altında kulüplerin sağlaması istenen bir takım oran ve değerlere değinmektedir. Bu göstergeler, gelirden fazla borçlanılmaması, ücret giderlerine aşırı çok fazla harcama yapılmamasını ve öz sermayenin pozitif tutulmasını öngörür.

 

Tablo 27: Fenerbahçe Kulübünün Net Borç/Gelir ile Ücret/Gider Oranları

Göstergeler

2014-2015

2013-2014

2012-2013

2011-2012

Net borç / Gelir

156%

84%

114%

56%

Ücret / Gelir

68%

68%

67%

46%

 

      Kaynak: Kulübün www.kap.gov.tr adresinde yayımlanmış  finansal tablolarında derlenmiştir.

 

a.       Net Borç / Gider Oranı: FFPbu oranın %100’ü aşmamasını ister.Fenerbahçe kulübü için hesaplanan gösterge rakamlarına bakıldığında, Net borç / Gelir oranının 2012 ve 2014 yıllarında sağlandığını, 2013 ve 2015 yıllarında ise %100 sınırını aştığı görülmektedir. Kulübün 2015 yılında borçları gelirlerinin %156 sına ulaşmış ve finansal açıdan risk oluşturmaktadır.

b.        Ücret Giderleri / Gider Oranı :  FFP ücret giderlerinin, toplam giderlerin %70’ini aşmamasını öngörür. Fenerbahçe son dört rakamda beklenen oranın altında kalarak kriteri sağlamıştır.

 

 

Bu çalışma "Sosyal Araştırmalar Dergisi" "The Journal of International Social Research" dergisinin Haziran 2016 tarihli 44. sayısında yayınlanmıştır.