UEFA Finansal Fair Play Uygulaması | Beşiktaş İncelemesi

3.1.1.BAŞABAŞ DENKLİĞİ

Beşiktaş kulübünün yıllık zarar miktarlarına bakıldığında 2013 yılında zararının yarıdan fazla azaltmış olmasına rağmen, takip eden yıllarda tekrar arttırdığı görülmektedir. FFP’nin ilk izleme dönemi olan 2011-2012 ve 2012-2013 sezonları  zarar toplamı 94 milyon €’nun üzerindedir. 

İkinci izleme döneminde ise 3 yıllık toplam zarar 144 milyon €’yu aşmış durumdadır. 2013 yılında 200 milyon TL’lik sermaye artırımı bilanço dengesini bir derece düzetmiş olsa da, bu zarar rakamları FFP kriterlerini aşmakta ve başa baş açığı sayılmaktadır.

Tablo 18: Beşiktaş Kulübünün Dönemler İtibariyle Başa baş Denkliği

TCMB kur €/TL (31.05)

2,92

2,85

2,45

2,28

İnceleme Dönemi

2014-2015

2013-2014

2012-2013

2011-2012

Dönem Net Karı / Zararı (TL)

-140.478.649

-143.902.328

-68.296.914

-150.796.170

Dönem Net Karı / Zararı (€)

-48.109.126

-50.492.045

-27.876.291

-66.138.671

Sermaye Artırımı

0

0

200.000.000

0

Başa baş Açığı / Fazlası (€)

-144.507.007

-94.014.962

-

-

 

Kaynak: Kulübün www.kap.gov.tr adresinde yayımlanmış finansal tablolarından derlenmiştir.

 

Özellikle 2015 yılında incelenen son 3 yıllık izleme döneminde toplam zarar kabul edilebilir sapmanın sermaye artırım katkısı dahil edilse dahi 3 katından fazla aşılmış durumdadır. Bu durum FFP kurallarının ihlal ettiği göstermektedir ve UEFA Beşiktaş'a Finansal Fair Play incelemesi nedeniyle  5,5 milyon € para cezası kesmiştir. Bu cezanın 1,5 milyon avroluk kısmı takip eden üç yıl içerisinde üç eşit taksitte ödenecek ve 4 milyon avroluk kısmı ise üç yıl için belirlenen kriterlere uyulması halinde kaldırılacaktır (http://t24.com.tr/haber/uefadan-besiktasa-finansal-fair-play-cezasi,296075). Konuyla ilgili olarak kulübün resmi internet sitesinden yapılan açıklamaya göre UEFA Kulüp Finansal Kontrol Komitesi tarafından kulüp hakkında yürütülen UEFA Mali Fair Play Kriterleri;  başa baş hesap durumu soruşturma süreci sona ermiş olup, UEFA Mali Kontrol Komitesi arasında yapılandırma anlaşması imzalanmıştır.Yapılan anlaşmaya göre Beşiktaş, 2018/19 izleme periyodunda (2015/16, 2016/17, 2017/18) UEFA mali fair play kriterlerine uymayı taahhüt etmektedir. Ayrıca, bu anlaşma süresince, yeni oyuncu transferlerinde belirli bir sınırlandırmayı da kabul etmiştir.

 

3.1.2.GÖSTERGELER

a. İşletmenin Devamlılığı

UEFA FFP’ye göre kulübün sürdürülebilirliği hakkındaki denetçi görüşünün olumlu olmasını öngörmektedir. Raporun şartlı veya olumsuz görüş bildirmesi durumunda UEFA’nın ileriye dönük bir yıllık bütçelenmiş finansal bilgilerini talep ederek yakın takibe alacağına değinilmiştir. Ancak Beşiktaş kulübünün son 4 sezonuna bakıldığında tümünde şartlı görüş beyan edildiği görülmektedir. Bununla birlikte işletmenin sürekliliğine dair önemli belirsizlikler bulunduğu son 3 yılın denetçi bağımsız raporlarında not edilmiştir. Ayrıca yöne bağımsız denetim raporuna göre bilanço yapısı TTK açısından borca batık olarak değerlendirilmektedir.

 

Tablo 19: Kulübün Bağımsız Denetim Raporlarında Yer Alan Denetçi Görüşleri

İşletmenin Devamlılığı

2014-2015

2013-2014

2012-2013

2011-2012

Denetçi  Görüşü

Şartlı

Şartlı

Şartlı

Şartlı

İşletmenin sürekliliği

Önemli belirsizlik

Önemli belirsizlik

Önemli belirsizlik

-

TTK

Borca batık

Borca batık

-

-

Kaynak: Kulübün www.kap.gov.tr adresinde yayımlanmış finansal tablolarından derlenmiştir.

 

b.Negatif Öz Sermaye

Yüksek geçmiş yıl zararlarının bir sonucu olarak kulübün öz kaynakları son 4 sezondur negatif görünümlüdür. Özellikle 2015 yılında -504 milyon TL ile oldukça yüksek bir seviyeye ulaşmıştır.

Tablo 20: Yıllar İtibariyle Özsermaye – Sermaye Görünümü

 

2014-2015

2013-2014

2012-2013

2011-2012

Öz sermaye

-504.601.963

-364.056.139

-219.774.261

-352.120.198

Sermaye

240.000.000

240.000.000

240.000.000

40.000.000

 

            Kaynak: Kulübün www.kap.gov.tr adresinde yayımlanmış finansal tablolarından derlenmiştir.

 

Negatif öz sermaye FFP kriterleri açısından uyumsuzluk teşkil etmektedir. 4 büyükler arasında en yüksek sermayeye sahip olmasına rağmen en yüksek negatif öz sermaye de Beşiktaş kulübünün bilançosunda yer almaktadır.

 

a.     Kamu İdarelerine, Çalışanlara ve Diğer Kulüplere Vadesi Geçmiş Borcun Olmaması

Mali Fair Play kuralları arasında kulübün kamu idarelerine, çalışanlara ve diğer spor kulüplerine vadesi geçmiş borçlarının bulunmaması maddesi yer almaktadır. Bu maddenin ihlali halinde kulübün ileriye dönük 1 yıllık bütçelenmiş finansal bilgileri UEFA’ya göndermekle yükümlü olacağı belirtilmiştir. Aşağıdaki tablo Beşiktaş kulübünün kısa vadeli borçlarının ayrıntısını göstermektedir.

Tablo 21:  Beşiktaş Kulübünün Yıllar İtibariyle Kısa Vadeli Borçları

Kısa Vadeli Borçlar

2014-2015

2013-2014

2012-2013

2011-2012

Kamu İdarelerine Borç

68.891.576

51.944.918

50.705.710

43.541.502

Çalışanlara Borç

36.344.759

34.134.683

10.094.679

1.094.790

Diğer Futbol Kulüplerine Borç

4.871.327

7.636.468

0

0

 

         Kaynak: Kulübün www.kap.gov.tr adresinde yayımlanmış finansal tablolarından derlenmiştir.

Finansal tablolarda bu borçlarının ne kadarının vadesinin geçmiş olduğu belirtilmediğinden, bu göstergenin ihlal edilip edilmediğine dair yorum yapmamız mümkün olmamıştır. Ancak 2012 yılındaki futbolculara olan vadesi geçmiş borçları nedeniyle Beşiktaş kulübünün UEFA kupalarından 1 yıl süreyle men cezası aldığı not edilmelidir.http://sporekonomi.blogspot.com.tr/2014/02/uefa-financial-fair-play-kurallar-ve.html)2014 yılında ise aynı gösterge ihlalinden futbolculardan alınan geçmiş yıllara ait alacaklarının olmadığını gösteren belge ile kurtulmuştur.

3.1.3.EK GÖSTERGELER

UEFA mali fair play kriterleri gelirden fazla borçlanmayı ve giderler içindeki ücret giderleri payının %70’i geçmesini yasaklamaktadır.

 

 

Tablo 22: Beşiktaş Kulübünün Net Borç/Gelir ile Ücret/Gider Oranları

 

2014-2015

2013-2014

2012-2013

2011-2012

Net borç / Gelir

161,15%

165,65%

91,74%

136,42%

Ücret / Gelir

74,02%

97,83%

65,91%

95,37%

 

                 Kaynak: Kulübün www.kap.gov.tr adresinde yayımlanmış  finansal tablolarında derlenmiştir.

Net Borç / Gider Oranı: FFP’ye göre net borç oranı %100’ü geçmemelidir. Ancak Beşiktaş’ın son dört sezondan üçünde (2013 hariç) aşmış olduğu görülmektedir. 2014 ve 2015 yıllarında oran %160’ın üzerindedir. Bu kulübün gelirinin çok üstünde borçlandığını göstermektedir.

Ücret Giderleri / Gider Oranı :  FFP’ye göre bu oran %70’i aşmamalıdır. Beşiktaş kulübünün son dört sezonda sadece 2013 yılında bu kriteri sağladığı görülmektedir. 2015 yılında ise %74 ile sınırı az da olsa aşmış durudadır.

 

 

 

Bu çalışma "Sosyal Araştırmalar Dergisi" "The Journal of International Social Research" dergisinin Haziran 2016 tarihli 44. sayısında yayınlanmıştır.