İnsanları Mutlu Etmişti: Bill Shankly

Her büyük kulübün tarihinde çok başarılı bir antrenör öne çıkar. Örneğin Real Madrid'de Munoz, AC Milan'da Sacchi, Ajax'ta Michels önemli zaferlere imza atmış isimlerdir.

Saydığım teknik direktörlerin hepsi en az bir Şampiyon Ligi şampiyonluğu yaşadı. Bu yazım ise öyle bir başarısı bulunmadığı halde, o kupayı beş kez kaldıran Liverpool'un öncüsü hakkında olacak.

 

"Bir adam Liverpool'u ortalama bir ikinci lig takımından dünyanın en iyilerinden birine dönüştürmüştü. O adam Bill Shankly'ydi. Felsefesi basitti: Futbol oynuyorsan, kazanmak için oynuyorsun."

 

Bob Paisley

 

Futbolseverlerin "Bill" diye tanıdığı William Shankly, 1913'te İskoçya'nın güneyinde bulunan Glenbuck adlı bir köyde dünyaya geldi. Doğduğu yerin takımı Glenbuck Cherrypickers'ta büyük tutkusu futbolla tanışmıştı ve sonrasında yarım yıl boyunca Cronberry Eglinton'ın altyapısındaydı. Aktif futbol yaşantısında sağ açıkta oynayan Shankly, futbolu bıraktığı Preston North End için 297 maçta forma terletti. En büyük başarısı 1938'de kazandığı FA Cup'tı. İkinci Dünya Savaşı nedeniyle Liverpool, Arsenal, Norwich başta olmak üzere birçok takım gezmek zorundaydı Shankly. Liverpool için çıktığı tek maç 4-1 kazandıkları Merseyside derbisiydi. Savaş sayesinde 1944'te evleneceği Nessie adlı eşiyle tanıştı.

 

"Elbette hanımımı evlilik yıldönümü hediyesi olarak Rochdale maçına götürmedim. Doğum günüydü. Ben sezon ortasında evlenecek adama mı benziyorum?"

 

Bill Shankly ve romantizm anlayışı

 

Menejer olarak on yıl boyunca sırasıyla Carlisle, Grimsby, Workington ve Huddersfield'i çalıştırdı Shankly ve 1 Aralık 1959'da çığır açacağı Liverpool'u Phil Taylor'dan devraldı. Başına geçtiği ekibin durumu hiç de parlak değildi. Kulüp beş senedir o zamanlar Division 2 adı verilen ikinci ligteydi. Bunun yanında bir de 1959'un Ocak ayında FA Cup'ta amatör küme takımlarından Worcester City'ye 2-1'le boyun eğerek kulüp tarihinin en utanç verici mağlubiyetini tatmak zorunda kalmıştı. (2010 yılında Roy Hudgon'ın çalıştırdığı takımın League 2 ekiplerinden Northampton'a karşı penaltılar sonucu elenmesi bu hezimetin yanında normaldir.) Ligde iki defa üst üste üçüncü olan Shankly'nin Liverpool'u, 1961/62 sezonunu rahatlıkla lider tamamladı ve sekiz yıl sonra yeniden Division 1'da, yani en üst ligde oynama hakkı kazandı. Bu Liverpool'un ikinci ligde geçirdiği son sene olacaktı. Zaten Shankly'nin bir üst lige çıkardığı takımı yeniden küme düşürecek hadsizliği de kimse yapamazdı.

 

"Birinciysen birincisindir, ikinciyse hiçbir şey."

 

Bill Shankly

 

Division 1'daki ilk sezonunu sekizince sırada tamamladı Shankly'nin öğrencileri. Ligi birinci bitiren şehrin diğer ekibi Everton'du. Fakat bundan bir yıl sonra Shankly uzandı kulüp tarihindeki altıncı şampiyonluğa. Bu şampiyonluk Liverpool tarihinde dönüm noktasıydı belki de. 17 yıldır hasretti taraftarlar o zafere. Bir sene öncesinden takım azimli ve kaliteli olduğunu herkese göstermişti ve 1963/64 sezonunda artık hedefe ulaşılmıştı.

 

 

"Liverpool benim için yaratıldı ve ben Liverpool için yaratıldım."

Bill Shankly

 

İskoç futbol dehasının en büyük kozu hiç şüphesiz efsanevi hücumcusu Roger Hunt'tı. Liverpool'un en golcü oyuncusuydu. 1966 Dünya Kupasını kazanan İngiltere'nin de her maçında oynamış, hatta ülkesinin grupta kaydettiği dört golün üçü onun ayağından gelmişti. Liverpool tarihinden Ian Rush'tan (346) sonra 286 golle en fazla gol atan futbolcudur. (Rush'tan söz ettiğim için şimdi büyük ihtimalle kendinize "Acaba Dalglish'in gol sayısı nedir?" diye soruyorsunuzdur: 172.) Şampiyonluktan bir sene sonra Şampiyonlar Ligi'nde de çok iyi işler yaparak yarı finale kadar yükselmişti Kırmızılar. Bir önceki sene kupayı alan Inter'i Anfield'de Hunt, Callaghan ve St. John'un golleriyle 3-1 mağlup edebilse de, deplasmanda Herrera'nın öğrencilerine karşı 3-0 yenilerek kupaya veda etmek zorunda kalmışlardı. Fakat Anfield'deki maçtan üç gün önce FA Cup finalinde Leeds'i yendiği için sezonu kupasız tamamlamamıştı Shankly.

 

"Her futbol kulübünde bir kutsal üçlü vardır: oyuncular, menejer ve taraftarlar. Yöneticiler kutsal değil, onlar yalnızca çekleri imzalamak için var."

 

Bill Shankly

 

FA Cup başarısından bir yıl sonra yine şampiyonluk yaşadı Liverpool ve bu sefer Şampiyonlar Ligi'nde, tarihinde ilk defa finale kalmıştı. Rakipleri Dortmund'du. 61. dakikada Held'le 1-0 önce geçen Alman ekibine yedi dakika sonra cevap Hunt'tan geldi fakat uzatmalarda Livuda'nın golü Dortmund'a kupayı getirdi. Shankly'nin kariyerinde de bu maçtan sonra oldukça başarısız, yedi yıllık bir süreç kendisini bekliyordu. Kulübe transfer yapılmıyordu ve Bill'in kadrosunun iskeletini oluşturan Roger Hunt, Ian St. John ve Willie Stevenson gibi isimler de yavaş yavaş yaşlanıyor ve kariyerlerine başka yerlerde devam etme kararı alıyordu.

 

"Futbol dünyasındaki en iyi menejerdim. Daha fazla kupa kazanmalıydım aslında."

 

Bill Shankly

 

Bir değişikliğin şart olduğunu Shankly de görüyordu. 70'lerin başında kulübe kazandırılan Kevin Keegan, Steve Heighway ve John Toshack gibi yıldızlarla eski günlerini yaşatmayı planlıyordu takıma. Yaşattı da. 1973'te kendisinin üçüncü, LFC'nin sekizinci şampiyonluğunu kazandı. Böylece kulüp tarihinde üç şampiyonluğu bulunan ilk menejer oldu. Diğer iki isimse başka takıma kupa kaldırtmayan Bob Paisley (Bob LFC'yle 6 kez şampiyon oldu) ve Paisley'nin o zamanlar forveti olan ve daha sonra takımın başına geçen "King" Kenny Dalglish'tir. Aynı sezon bir de UEFA Kupası finalinde Almanya'nın fırtına gibi esen Gladbach'ı ile karşılaştı Kırmızlar. Gladbach'ın kadrosunda Netzer, Vogts ve Heynckes gibi usta oyuncular bulunuyordu. Anfield'de Alman ekibini Keegan (2) ve Lloyd'un golleriyle 3-0 yendi Liverpool. Mönchengladbach'ta ev sahibi, Heynckes'in iki kez rakip fileleri havalandırdığı maçı 2-0 kazansa da kupa Mersey kıyılarına gitmişti. Liverpool'un ilk Avrupa zaferiydi bu ve Shankly yılın menejeri ödülünü almıştı. 1973/74 sezonunda ligde beş puanlık farkla (2 puanlı sistemde) şampiyonluğu Leeds Utd'a kaptırmıştı ama Wembley'de 100 bin kişinin izlediği FA Cup finalinde Newcastle'ı 3-0 mağlup ederek kupaya uzandı. Bu, aynı zamanda onun son kupasıydı.

 

"Başkana istifamı açıklamak için gitmem dünyadaki en zor şeydi. Kendimi elektrikli sandalyeye gidiyor sanıyordum."

 

Bill Shankly

 

12 Temmuz 1974, yani tam 39 sene önce bugün istifa etti "insanları mutlu eden adam". 60 yaşında onca seneden sonra yorulmuş ve ailesiyle daha fazla zaman geçirebilmek için Liverpool'un başından ayrılmıştı. Nessie kendisine bir yıl öncesinden görevini bırakmayı önermişti ama bu Shankly bu teklifi "Şimdi doğru olmaz" diyerek reddetmişti. Kop tribününe hayranlığını hiçbir zaman gizlemeyen ve onları ailesi gibi göre Shankly'nin istifası taraftarları için her ne kadar olumsuz sürpriz olsa da kendisinin yerine geçen Bob Paisley, Shankly'den birçok şey öğrenmişti ve kulübe en güzel günlerini yaşatacaktı.

 

 

Shankly futbolda pas alışverişlerine, top hakimiyetine ve boş alan kaçmaya çok fazla paye veriyordu. Futbola Johan Cruyff gibi basit bir oyun gözüyle bakıyordu. Futbolcularından daima bütün hırslarını sahaya yansıtmalarını ve tempolu oynamalarını istiyordu. Tam bir futbol bağımlısıydı. Her zaman futbol hakkında konuşurdu, birahanedeki taraftarlarla bile. Menejerlik görevini bıraktıktan sonra çok sıkıldığını da itiraf etmiştir. Ailesiyle vakit geçirmek kendisini ne kadar mutlu etse de artık menejer olmaması da bir o kadar üzüyordu onu. "Benim hayatım iştir. İşim de hayattır" demecini veren biri için futboldan ayrılmak kolay olmasa gerek. Kibirliliği, açıksözlülüğü ve hazırcevaplılığı ile bugünün futbol adamlarından Jose Mourinho'yla kıyaslanabilir. Hala Liverpool'da en fazla maça çıkan ve en fazla galibeyet alan menejer rekorları kendisine aittir. Bill Shankly olmasa bırakın on sekiz şampiyonluğu, on lig şampiyonluğu dahi olmazdı Kırmızıların kanımca. Bu büyük futbol düşünürü 1981'de, 68 yaşında aniden halsizleşerek hayata gözlerini yummuştu. Bedeni yakıldıktan sonra Anfield krematoryumuna gömülmüştür. Ölümünden sonraysa Anfield stadının önünde ölümsüzleştirilmiştir. Heykelin altına "İnsanları mutlu etmişti" yazıldı çünkü o, insanları mutlu etmişti.

 

"Açıkçası her zaman dürüst olmayan bir futbol dünyasında dürüst olan bir adam olarak hatırlanmak istiyorum. Liverpool halkı için dürüstçe çalışan ve onları eğlendiren biri olarak."

 

Bill Shankly